Rüyada Ölçek Görmek

Burada ilginç bir gerçek var ve rüyandaki ölçek imgesi tam da bunu hatırlatıyor olabilir: metre de kilogram da doğada kendiliğinden bulunan şeyler değildir. İkisi de bir gün birileri tarafından belirlenmiş, sonradan üzerinde anlaşılmış kurallardır; aslında keyfidir. Bir metrenin neden başka bir uzunlukta değil de tam bu uzunlukta olduğunun "doğal" bir gerekçesi yoktur. Peki bu ölçüyü bu kadar güvenilir kılan nedir? Cevap basit ama biraz da sarsıcıdır: herkesin aynı ölçeği kullanması. Bir toplumda para, zaman, saygı ya da başarı gibi kavramları ölçmek için kullandığın birimler de böyledir; doğru oldukları için değil, etrafındaki insanlarla paylaştığın için işlerler. Bir toplumun "başarılı" saydığı yaş, "yeterli" saydığı gelir düzeyi ya da "normal" saydığı bir performans da tıpkı metre gibi işler; sanki değişmez bir gerçekmiş gibi hissettirir ama aslında zamana ve yere göre değişen bir uzlaşıdır. Bunu görmek, kendi ölçeğini bulamadığın için değil, başkalarının belirlediği bir ölçekle ölçüldüğün için tedirgin olduğunu fark etmene yardımcı olabilir. Bu farkındalık hem rahatlatıcıdır, çünkü kuralların çoğu senin kişisel bir yetersizliğinin kanıtı değil, ortak bir anlaşmadır, hem de sarsıcıdır, çünkü üzerine bastığın zemin göründüğü kadar sağlam, verili bir gerçek değildir.

Rüyada gördüğün ölçeğin doğru mu, bozuk mu, eksik mi olduğu önemli bir ayrımdır: eksik çalışan bir ölçek, bir yerlerde gerçek bir kıyaslama yapamadığın hissini taşıyabilir. Ölçeği başkasının belirlediği bir rüyada (örneğin bir sınav kağıdında ya da bir yarışmada), kuralları senin koymadığın bir oyunda değerlendirildiğin hissi öne çıkabilir. Ölçeği kendinin ayarladığın bir rüyada ise, bir konuda kendi kriterlerini belirleme, kendi standardını kurma ihtiyacın gündeme gelebilir.

Rüyada iki farklı ölçeğin (örneğin metrik ve İngiliz ölçü birimlerinin) birbirine karıştığı, hangi rakamın doğru olduğunu bilemediğin bir sahne ise, iki farklı "doğru" arasında sıkışmış hissettiğin bir durumu yansıtabilir.