Rüyada Kadretmek Görmek

"Kadretmek" kelimesi "kadr" kökünden gelir; bu kök Türkçede değer, kıymet, ölçü anlamlarını taşır. Günlük dilde daha çok "kadrini bilmek", "kadrini takdir etmek" gibi kalıplarda karşımıza çıkar ve bir şeyin ya da bir kişinin değerini görmek, onu gereği gibi takdir etmek anlamına gelir. Rüyanda bu fiille ilişkili bir sahne, bir şeyin değerini fark ettiğin ya da bir şeye değer biçtiğin bir an görmüş olabilirsin.

Bu maddede dürüstçe belirtilmesi gereken bir nokta var: "kadretmek" fiilinin klasik tabir külliyatında bağımsız ve tutarlı bir karşılığı elimize net biçimde ulaşmamıştır. Bu yüzden burada kelimenin köküne, yani değer biçme ve kıymet bilme temasına odaklanmak daha doğrudur. Rüyada bir şeyin ya da bir kişinin değerini fark etmek, çoğu zaman o şeyi kaybetme ihtimaliyle ya da onu yeterince takdir etmediğine dair bir farkındalıkla ilişkilidir. İnsan zihni, elindeki bir şeyin kıymetini genellikle onu kaybetme riskiyle karşılaştığında ya da ondan uzaklaştığında daha net görür. Rüyanda bir şeye değer biçtiğini fark etmen, uyanıkken üstünkörü geçtiğin bir ilişkiyi, bir fırsatı ya da kendi bir yeteneğini yeniden görünür kılabilir; bu genellikle bir uyarı değil, sakin bir hatırlatmadır. Bazen bu farkındalık bir insana yönelir (yanında olduğun ama yeterince görmediğin biri), bazen de kendi emeğine, kendi zamanına ya da kendi sağlığına yönelir.

Klasik tabir metinlerinde "kadr" kökünden gelen kelimeler daha çok itibar, makam ve değer görme temasıyla anılmıştır; ancak "kadretmek" fiiline özgü, ayrı ve doğrulanabilir bir tabir kaydına burada rastlanmamıştır. Bu belirsizlik, kelimenin dinî ya da itikadi bir anlamına (örneğin ilahi kudret kavramına) hiçbir şekilde bağlanmadan, sadece dilsel kökeniyle ele alınmasını gerektirir; bu maddede böyle bir bağ kurulmaz.

Rüyanda değerini fark ettiğin şey bir eşya mıydı, bir ilişki miydi, yoksa kendi bir yeteneğin miydi; bu farkındalık sana bir pişmanlık mı, bir minnet mi, yoksa bir kararlılık mı getirdi. Bir şeyin kıymetini kaybettikten sonra anlamak ile hâlâ elindeyken anlamak çok farklı iki duygu taşır; rüyanda hangisini yaşadığın önemlidir. Değer biçtiğin şeyin küçük mü büyük mü olduğu da bir ayrıntı taşır; bazen bir değeri geç fark etmek, onu hâlâ elindeyken telafi etme fırsatı da sunar. Bu farkındalığın rüyada kime yönelik olduğu da önemlidir; bir kişiye yönelikse, o kişiyle kurduğun ilişkinin ne kadar görünür kılındığını; bir eşyaya ya da bir imkâna yönelikse, gündelik hayatta neyi hafife aldığını düşündürebilir. Rüyada bu değeri fark ettiğinde hissettiğin duygunun sıcaklığı ya da soğukluğu da, bu farkındalığın senin için ne kadar taze olduğuna dair bir ipucu taşır.

Soru: